Column van Kees – Vooruitblik op het Teeltjaar 2026
Verandering, uitdagingen en nieuwe kansen
We staan aan het begin van een nieuw teeltjaar en mogelijk ben je druk bezig met jouw bouwplan 2026. Dan is het handig om te weten wat de uitdagingen en kansen voor 2026 zijn. Kees Vogelaar, Teeltspecialist bij AgroVision, neemt je mee in de belangrijkste wijzigingen.
Veel veranderingen voor 2026 zijn inmiddels bekend. Houd er echter rekening mee dat er door de turbulente geopolitieke ontwikkelingen nog het nodige zal wijzigen gedurende het jaar. Door de gewijzigde internationale verhoudingen is Europa op zoek om nieuwe deals te sluiten (zoals Mercosur en India). Toch blijft het, zelfs onder de huidige omstandigheden, lastig om alle lidstaten met de neuzen dezelfde kant op te krijgen. Vast staat dat het terugdringen van de afhankelijkheid van grootmachten, invloed gaat hebben op het landbouwbeleid op korte en lange termijn.
Terugblik op teeltseizoen 2025
Afgelopen jaar hebben we een teeltseizoen gehad met veel zonlicht het was relatief droog en opnieuw een warm jaar. De opbrengsten lagen gemiddeld genomen op een hoog tot zeer hoog niveau. Helaas zal 2025 voor veel telers als een financieel slecht jaar de boeken in gaan. Laten we ervan uitgaan dat het nieuwe jaar betere prijzen gaat brengen.
Nitraatregelgeving en stikstofruimte
Elke 4 jaar wordt er een actieprogramma nitraat opgesteld. Het 8e actieprogramma nitraat zou 1 januari 2026 ingaan, maar dit is door de Tweede Kamer tegengehouden. De belangrijkste wijzigingen zouden zijn: het verkleinen van bufferstroken, het actualiseren van de stikstofgebruiksnormen en het vervangen van NV-gebieden door aandachtsgebieden. Deze wijzigingen gaan dus niet door, waardoor de regels van 2025 van kracht blijven. De recente aanscherpingen zijn van regio tot regio en bedrijf tot bedrijf verschillend. Maar voor iedere teler geldt dat de gekorte stikstofruimte betekent dat we elke kilogram stikstof optimaal moeten benutten.
Derogatie, mestafzet en renure
De derogatie vervalt voor veehouders, waardoor voor grasland maximaal 170 kg N in vorm van organische mest mag worden aangewend. Dat is een behoorlijke aanscherping en zal de druk voor veehouders om mest af te zetten verder verhogen. De afnemer van organische mest kan daar zijn voordeel mee doen. Ook ontstaat er een nieuwe mogelijkheid om mest te verwerken tot renure: stikstof uit dierlijke mest in de vorm van kunstmest. Naar verwachting zal dit in 2026 echter nog maar beperkt beschikbaar zijn.
Tip:
De Mineralenplanner gekoppeld aan AgroVision Crops, houdt je mestverbruik en grondonderzoeken automatisch bij. Tijdens het groeiseizoen weet je precies hoeveel dierlijke mest, stikstof en fosfaat je nog kan bemesten.
Gewasbescherming: verschraling in aanbod en groei van bio-alternatieven
De invulling van de gewasbescherming zal de komende jaren ingrijpend veranderen. Synthetische werkzame stoffen komen er nauwelijks meer bij. Door het wegvallen van bestaande werkzame stoffen, vermindert de beschikbaarheid van chemische middelen. Er komt een nog sterkere nadruk op geïntegreerde gewasbescherming te liggen. Door stimulering van biologische alternatieven en precisielandbouw moet dit een verdere impuls krijgen. Het Europees Parlement roept op tot versnelling in registratie van biologische gewasbeschermingsmiddelen. In deze categorie vallen onder meer micro-organismen en microbieel-afgeleide stoffen (enzymen, fermentatie-extracten, peptiden, etc). Daarnaast zijn er natuurlijke extracten en essentiële oliën. De komende jaren zal ons leren hoe we deze bio-pesticiden kunnen benutten om de gewassen gezond te houden. Daarnaast zien we de technische ontwikkelingen zoals onkruidrobots, lasertechnieken en spotsprayers, die bijdragen aan minder chemisch inzet en het voldoen aan milieudoelen. Ik zie veel nieuwe ontwikkelingen op dit vlak op ons afkomen.
Tip:
De module AgroVision Crops Spuitadvies helpt je om het juiste moment en dosering te bepalen voor hoogste effectiviteit. Dit is tevens een Beslissend Ondersteunend Systeem. Je voldoet hiermee aan de eisen van Global G.A.P., PlanetProof en Betervoor (van AH).
Digitale registratie van middelengebruik
Verder is in Brussel het besluit genomen tot een verplichte digitale registratie van middelengebruik. De ingangsdatum per 2026 is verschoven naar volgend jaar. Registratie omvat de gegevens van product, datum, dosering, behandelde oppervlak, groeistadium, perceelreferentie en tijdstip van gebruik. Over de Nederlandse uitvoering is tot nu toe niet veel in de publiciteit gekomen. Maar de meeste zaken leg je al vast. De registratie van het gewasstadium en de gedetailleerde gegevens over toepassing op partijen zijn nieuwe onderdelen. We zijn alvolop bezig om dit in Agrovision Crops beschikbaar te maken.
Driftreductie en gesloten vulsystemen
In Nederland komt extra aandacht voor een correcte toepassing van middelen. Driftbeperkende technieken, vulsystemen en verplichte waslocaties krijgen prioriteit. Een gesloten vulsysteem is een techniek waarbij het vullen van een spuitmachine gebeurt zonder dat er direct contact is tussen de gebruiker en het gewasbeschermingsmiddel. Hierdoor is minder kans op huidcontact of inademing en dat levert een lager gezondheidsrisico voor de toepasser. Bovendien kunnen deze vulsystemen lekkage voorkomen en nauwkeurig doseren mogelijk maken. Grote producenten (Bayer, BASF, Syngenta, Corteva, etc.) hebben de easy connect dop geïntroduceerd. Dit is een hermetisch afgesloten dop voor 1–20 liter verpakkingen, waarmee gevuld en gespoeld kan worden zonder morsen. Deze dop is geschikt voor de CTS-connectoren (Closed Transfer Systems) op spuitmachines. Vanaf juli 2026 worden gesloten CTS‑vulsystemen verplicht.
Op termijn (2030) is het de bedoeling dat alle verpakkingen recyclebaar zijn, met als centraal doel: vermindering van emissies naar bodem en water. Middelen als Fandango en Stomp liggen wat dat betreft onder het vergrootglas.
PFAS-verbindingen en mogelijke toekomstige verboden
Momenteel staan PFAS-verbindingen volop in de picture. Ongetwijfeld heb je al gehoord dat in Denemarken de middelen op basis van ‘PFAS’-werkzame stoffen in de ban gedaan zijn. PFAS-stoffen zitten in producten zoals smeermiddelen, blusschuim, anti-aanbaklagen van pannen, kleding, textiel en cosmetica. De PFAS-verbindingen zijn schadelijk voor de menselijke gezondheid en breken heel moeilijk af.
In de Nederlandse landbouw zijn 26 PFAS‑werkzame stoffen toegestaan, waaronder belangrijke middelen zoals Luna, Propulse, Zorvec, Shirlan, Infinito, Flint, Revystar, Teppeki en Herold. Vooral voor aardappelen, uien, maïs en granen spelen deze middelen een sleutelrol. De kans is groot dat binnen 3 jaar zowel Nederland als de EU het gebruik van deze middelen een onaanvaardbaar risico vindt.
Ook kansen
Samenvattend kan je stellen dat de wereld om ons heen volop in beweging is en dat het zonder meer zijn invloed heeft op jouw bedrijfsvoering. De beperking in gebruiksruimte en het wegvallen van middelen kunnen de fysieke opbrengsten wel eens behoorlijk onder druk gaan zetten. Uitschieters in het weer (droogte, zware buien) zullen zich naar verwachting ook vaker laten voelen. Het zal van jou als ondernemer veel flexibiliteit en aanpassingsvermogen vragen.
Het belang van de leefomgeving zal niet van de agenda verdwijnen. We kunnen dit als bedreigend ervaren maar het biedt ook nieuwe kansen. De Nederlandse en Belgische boer met zijn kennisniveau kan zijn voordeel doen met innovaties en het anticiperen op ontwikkelingen. De vraag naar een stabiele Europese zelfvoorziening van voedsel biedt de plantaardige sector naar mijn mening voldoende kansen. Afrondend wens ik jou vooruitlopend op de drukke voorjaarswerkzaamheden een voorspoedig teeltjaar 2026.
Heb je vragen over dit artikel of onze adviessystemen. Neem gerust contact op.
